بازاریابی پیامکی هنوز هم یکی از راه های قدرتمند جذب مخاطب و ایجاد ارتباط با اوست بنابراین بسیاری از مشاغل امروزه برای افزایش نرخ تبدیل مخاطبان خود به مشتری از پنل اس ام اس برای ارسال پیامک انبوه تبلیغاتی یا اطلاع رسانی استفاده می کنند. در این میان افراد سودجو و کلاهبردار هم کم نیست که بخواهند از این طریق مردم را فریب بدهند. حال ما چگونه باید پیامک های جعلی را تشخیص دهیم؟ با ما همراه باشید که در ادامه این مقاله به بیان راه های تشخیص پیامک های کلاهبرداری و کارهایی که باید در چنین موقعیتی انجام دهید، خواهیم پرداخت.

کلاهبرداری پیامکی چیست؟

پیامک هایی جعلی که از سمت افراد سودجو با هدف اخاذی از مخاطب و گرفتار کردن آن ها ارسال می شود، کلاهبرداری پیامکی است. موضوع پیامک های جعلی به قدری هوشمندانه، فریبنده و مطابق با دغدغه های مردم انتخاب میشود تا احتمال فریب مخاطب بیشتر شود. این گونه پیامک ها ممکن است با مضمون هایی چون قطع یارانه، هزینه برای صدور کارت سوخت، کمک معیشتی های دولت ارسال شود. البته این بدان معنا نیست که هرگونه پیامک تبلیغاتی یا اطلاع رسانی که برای شما ارسال می شود کلاهبرداری است. تنها کافی است نشانه های پیامک جعلی را بدانید و به آن ها توجه کنید.

راه های تشخیص پیامک جعلی

افراد در طول شبانه روز ممکن است پیامک هایی با محتوا های مختلف تبلیغاتی، بازاریابی و اطلاع رسانی دریافت کنند. محتوای این پیامک های می تواند حاوی تبریک، تایید شماره تلفن، یادآوری، نظر سنجی، دریافت تخفیف یا هر چیز دیگری باشد. حال ممکن است از میان این پیامک ها شما پیامکی را دریافت کنید که با قصد دسترسی به اطلاعات محرمانه تلفن همراه شما مانند مخاطبین، پیامک ها و... باشد که درنهایت منجر به سرقت اطلاعات مهم و محرمانه شما همچون؛ اطلاعات رموز بانکی می شود. مهم ترین روش های تشخیص پیامک جعلی عبارت است از:

• پیش شماره مشکوک و با شماره شخصی
• لحن فوری پیام ها
• پیامک های دریافت جایزه
• حاوی لینک‌ های مشکوک و نامعتبر
• درخواست پرداخت مبالغ ناچیز
• فعالسازی مجدد یا جلوگیری از عدم دسترسی
• درخواست نصب اپلیکیشن ناشناس
• غلط‌های املایی و نگارشی

پیش شماره مشکوک و با شماره شخصی

به هنگام دریافت پیامک، اولین کاری که می تواند شما را در تشخیص جعلی یا قانونی بودن پیامک کمک کند، توجه به پیش شماره ای است که با آن پیامک ارسال شده است. پیامک های قانونی از سمت سازمان های معتبر، بانک ها یا پلتفرم هایی مانند اسنپ، مراکز پزشکی و ... ارسال می شوند معمولا از انواع خطوط پیامکی خدماتی استفاده می کنند که پیش شماره های مشخصی دارند این درحالی است که پیامک های جعلی عموما از شماره های شخصی ارسال می شوند. سازمان‌های دولتی، قوه قضاییه (مثل ADLIRAN)، پلیس و بانک‌ ها پیامک‌ های خود را با نام اختصاصی (Mask) یا شماره‌ های خدماتی معتبر ارسال می‌کنند، نه از طریق شماره موبایل‌های شخصی (مثل شماره‌ هایی که با ۰۹ شروع می‌شوند).

لحن فوری پیام ها

پیامک هایی که لحن فوری دارند و از شما می خواهد که هرچه سریعتر یک اقدام خاص را انجام دهید وگرنه چیزی را از دست می دهید. در این استراتژی هدف این است که مخاطب را هیجان زده کنند و فرصت فکر کردن در مورد جعلی یا قانونی بودن پیامک را به دریافت کننده نمی دهد درواقع کلاهبرداران به کاربران استرس میدهند. (مثل «تا ۲ ساعت دیگر مسدود می‌شود» یا «حکم جلب صادر شد») تا فرصت فکر کردن را از شما بگیرند.

پیامک های دریافت جایزه

یکی از قالب های پیامکی که معولا جعلی شناخته می شوند چنین مضمونی دارند که شما را تشویق می کنند که بدون انجام دادن کار خاصی یا تنها با یک کلیک یک جایزه نقدی یا غیر نقدی چشمگیر دریافت کنید.

لینک‌ های مشکوک و نامعتبر:

سامانه‌ های دولتی در ایران همگی دارای پسوند ir. یا .gov.ir هستند. پیامک‌ های جعلی معمولاً حاوی لینک‌ های کوتاه شده یا آدرس‌ های عجیب با پسوندهای .com, .top, .vip و… هستند.

درخواست پرداخت مبالغ ناچیز:

یکی از شگردهای اصلی، درخواست مبلغی بسیار کم (مثلاً ۲۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ تومان) برای کارمزد است. هدف آن‌ها دریافت این مبلغ نیست، بلکه هدایت شما به یک درگاه پرداخت جعلی برای سرقت اطلاعات کارت بانکی شماست.

فعالسازی مجدد یا جلوگیری از عدم دسترسی

کلاهبرداران پیامکی ممکن است که از راه های مختلف به حساب های شما دسترسی پیدا کنند و از طریق یک پیامک از شما بخواهند که برای جلوگیری از مسدود شدن حساب ایمیل خود باید رمز عبور خود را پیامک کنید یا روی یک لینک کلیک کنید. در چنین شرایطی ابتدا حساب خود را بررسی کرده و در صورت صلاحدید، فقط خودتان رمز عبور خود را تغییر دهید و به هیچ عنوان رمزر عبور را ارسال نکنید.

درخواست نصب اپلیکیشن ناشناس:

سازمان‌ های رسمی هرگز از طریق لینک پیامکی از شما نمی‌ خواهند نرم‌ افزاری (با پسوند apk) را خارج از مارکت‌ های معتبر روی گوشی خود نصب کنید. این برنامه‌ها معمولاً بدافزار هستند و پیامک‌ های شما (از جمله رمز پویا) را می‌خوانند.

پیگیری از طریق مرجع قابل اطمینان

برای اطمینان از صحت پیامک می توانید به سایت رسمی آن سازمان یا شرکت ارسال کننده پیامک مراجعه کنید و بررسی کنید که ارسال چنین پیامک هایی از جانب آن ها معمول هست یا نه؟ با چه هدفی ارسال می شود؟

غلط‌های املایی و نگارشی:

بسیاری از پیامک‌ های جعلی دارای متن‌های غیررسمی، غلط‌های املایی یا جمله‌بندی‌های نامناسب هستند.

نمونه هایی از اس ام اس های جعلی

کلاهبرداران معمولاً روی احساسات افراد (ترس، طمع، یا کنجکاوی) دست می‌گذارند. در ادامه رایج‌ترین نمونه‌ها در ایران آورده شده است:


پیامک‌های قضایی (سامانه ثنا):

نمونه: «ابلاغیه الکترونیکی شماره ۸۹۳۴۲ علیه شما ثبت شد. جهت مشاهده شکواییه و جلوگیری از حکم جلب روی لینک زیر کلیک کنید. [لینک جعلی]»

پیامک‌های مالی و سهام عدالت:

نمونه: «واریز سود سهام عدالت مرحله دوم برای شما انجام نشد. جهت تکمیل اطلاعات و دریافت سود به لینک زیر مراجعه کنید: [لینک جعلی]»

پیامک‌ های پستی و ارسال مرسوله:

نمونه: «مشتری گرامی، مرسوله پستی شما به دلیل نقص آدرس برگشت خورد. برای اصلاح آدرس و پرداخت هزینه مجدد (۵۰۰۰ تومان) کلیک کنید: [لینک جعلی]»

پیامک‌ های بانکی (مسدودی حساب یا اینترنت):

نمونه: «حساب بانکی شما به دلیل عدم احراز هویت تا ۲ ساعت دیگر مسدود می‌گردد. برای جلوگیری از مسدودی وارد سامانه شوید: [لینک جعلی]»

پیامک‌ های برنده شدن جایزه:

نمونه: «تبریک! شماره شما برنده یک دستگاه گوشی هوشمند در جشنواره پاییزی شده است. جهت پرداخت هزینه ارسال و دریافت جایزه کلیک کنید: [لینک جعلی]»

چگونه از دریافت و آسیب این پیامک‌ها جلوگیری کنیم؟

• هرگز روی لینک‌ های ناشناس کلیک نکنید: ساده‌ ترین و مهم‌ ترین راهکار، نادیده گرفتن و پاک کردن پیامک‌ هایی است که از شماره‌ های ناشناس ارسال شده و حاوی لینک هستند.
• مسدود کردن (Block) و گزارش (Report): به محض دریافت پیامک جعلی، شماره فرستنده را در گوشی خود مسدود کنید و آن را به عنوان Spam گزارش دهید تا از ارسال پیام به دیگران نیز جلوگیری شود.
• استفاده از سیستم عامل و نرم‌ افزارهای به‌ روز: قابلیت Spam Protection (محافظت در برابر هرزنامه) را در بخش تنظیمات پیامک‌ های گوشی خود (به ویژه در اندروید) فعال کنید. این سیستم‌ ها بسیاری از پیامک‌های مخرب را به طور خودکار شناسایی می‌کنند.
• استعلام از منابع رسمی: اگر پیامکی دریافت کردید که شما را نگران کرد (مثلاً قطعی برق، مسدودی کارت یا ابلاغیه قضایی)، به جای کلیک روی لینک، خودتان مرورگر را باز کنید، آدرس سایت رسمی آن سازمان را جستجو کنید و از آنجا پیگیری کنید.
• عدم نصب اپلیکیشن از منابع نامعتبر: تنظیمات گوشی خود را به گونه‌ای قرار دهید که اجازه نصب برنامه‌ها از منابع ناشناس را ندهد.
• گزارش به مراجع قانونی: شماره‌ های کلاهبرداری را می‌توانید به پلیس فتا یا سامانه‌ های مربوطه گزارش دهید تا پیگیری قانونی شوند.

اگر پیامک جعلی دریافت کردم، باید چکار کنیم؟

اگر پیامکی دریافت کردید که حاوی یک لینک است یا از شما می خواهند که رمز عبور ایمیل یا شبکه های اجتماعی خود را تغییر دهید، توصیه مکرر این است که تا زمانی که از صحت قانونی بودن پیامک اطمینان کامل ندارید، نه روی لینک کلیک کنید، نه رمز عبور خود را تغییر دهید.همواره این نکته را نیز به یاد داشته باشید که شما تحت هیچ شرایطی و برای هیچ کاری نیاز نیست که اطلاعات محرمانه کارت های بانکی یا پسورد های مختلف خود را در اختیار کسی قرار دهید. در نهایت که تمام بررسی ها را انجام دادید و به این نتیجه رسیدید که پیامک جعلی است، تمامی موارد را به مراجع قانونی مثل پلیس فتا از طریق مراجعه به سایت www.cyberpolice.ir گزارش داده و پیگیری کنید.

جمع بندی

ما در این مقاله سعی کردیم به تمامی ابعاد موضوع کلاهبرداری از طریق پیامک بپردازیم. برخی از افراد که معتقدند اینگونه ترفند ها و پیامک ها دیگر قدیمی شده در حالیکه اینطور نیست و تا زمانی که بازاریابی از طریق پیامک پابرجاست، سودجویی کلاهبرداران نیز پابرجاست. فقط کافی است شما اطلاعات لازم در این زمینه را داشته باشید که نه تنها از این طریق متضرر نشوید بلکه بتوانید نهایت استفاده ار از ارسال پیامک های تبلیغاتی ببرید.

مطالعه بیشتر:

• نوبت دهی پیامکی چیست
• وب سرویس پیامکی
• بازاریابی پیامکی برای باشگاه های بدنسازی
• چگونه یک متن تخفیف بی نقص و اثرگذار بنویسیم
• بازاریابی پیامکی برای کلینیک زیبایی
• رمز یکبار مصرف